Spirulina voor ouderen: wat onderzoek meet en hoe je het gebruikt

Ben je zestig of ouder en wil je weten of spirulina bij jou past? Spirulina is een gedroogde alg die van nature eiwit, vitamines en mineralen bevat. Onderzoekers hebben de alg ook bij ouderen bestudeerd, met hoeveelheden tot 8 gram per dag. Ik ben Eveline. In dit artikel lees je wat die studies hebben gemeten, hoe je spirulina in je dag past en wanneer je eerst met je arts of apotheker overlegt. Gebruik je medicijnen? Lees dan zeker het deel over overleggen met je arts.

Kort samengevat

• Spirulina is een blauwgroene alg die van nature eiwit, ijzer, bètacaroteen en de blauwe kleurstof fycocyanine bevat.
• Een bekende studie volgde 78 mensen van 60 tot 87 jaar die 16 weken lang 8 gram spirulina per dag namen.
• Onderzoek bij ouderen bekijkt de invloed op cholesterol, bloedwaarden en signaalstoffen van het afweersysteem. Het gaat om metingen, niet om beloftes.
• Gebruik je schildkliermedicatie, bloedverdunners, diabetesmiddelen of afweeronderdrukkers? Overleg dan eerst met je arts of apotheker.
• Begin met een kleine hoeveelheid, bouw rustig op en kies pure spirulina zonder vulstoffen.

Inhoudsopgave

• Waarom spirulina ouderen interesseert
• Wat zit er in spirulina?
• Wat onderzoek bij ouderen heeft gemeten
• Zo gebruik je spirulina als je ouder bent
• Wanneer je eerst met je arts overlegt
• Waar je op let bij het kopen
• Mijn kijk op spirulina na je zestigste
• Pure spirulina in tabletten of poeder
• Veelgestelde vragen
• Bronnen

Waarom spirulina ouderen interesseert

Supplementen horen voor veel Nederlanders gewoon bij het dagelijks leven. Volgens het CBS gebruikte 57 procent van de volwassenen in de periode 2019 tot 2021 weleens een voedingssupplement. Op diezelfde pagina staat dat de Gezondheidsraad aanvullingen voor de meeste mensen niet nodig vindt, met uitzondering van specifieke groepen. Ouderen zijn zo’n groep, en dan gaat het om vitamine D.

Dat is een handig vertrekpunt. Krijg je van je huisarts of de Gezondheidsraad het advies om vitamine D te nemen, dan blijft dat advies gewoon staan. Spirulina neem je daarnaast als voedingsmiddel. Veel mensen boven de zestig letten bewuster op wat ze eten: genoeg eiwit, veel groente, weinig bewerkte producten. Spirulina past in dat rijtje, omdat het een puur product is dat je zonder gedoe door je eten mengt of als tablet doorslikt.

Ik hoor ook vaak dat ouderen het prettig vinden dat spirulina plantaardig is. Eet je minder vlees dan vroeger, of ben je vegetariër of veganist geworden? Dan kijk je vanzelf naar andere bronnen van eiwit en mineralen.

Wat zit er in spirulina?

Spirulina is een microalg die in water groeit. Na de oogst wordt de alg gedroogd en tot poeder vermalen, of tot tabletten geperst. Er hoeft niets bij: pure spirulina bestaat voor de volle honderd procent uit de alg zelf.

De alg bevat van nature:

• Eiwit: een groot deel van het drooggewicht bestaat uit eiwit.
• Mineralen, waaronder ijzer en magnesium.
• Bètacaroteen, de oranje kleurstof die ook in wortels zit.
• Fycocyanine, de blauwe kleurstof die spirulina zijn donkergroene, bijna blauwe kleur geeft.
• Vitamines uit de B-groep, en vitamine E.

Wil je de exacte waarden per 100 gram en per portie zien? Kijk dan op de pagina met de voedingswaarden van spirulina. Daar zie je ook waarom een theelepel poeder iets anders oplevert dan een paar tabletten. Hoe de samenstelling per product kan verschillen, lees je in het stuk over de concentratie van spirulina.

Eén ding om te onthouden: spirulina is een voedingsmiddel. Het vervangt geen gevarieerd eetpatroon en geen supplement dat je arts je heeft voorgeschreven. Het is een aanvulling op je bord.

Wat onderzoek bij ouderen heeft gemeten

Spirulina wordt al decennia onderzocht. Een paar studies kijken specifiek naar oudere mensen. Hieronder lees je wat er is gemeten, zonder er meer van te maken dan het is.

De Koreaanse studie met 78 ouderen

De bekendste studie is een gerandomiseerd, dubbelblind onderzoek bij 78 Koreanen van 60 tot 87 jaar. De ene groep kreeg 16 weken lang 8 gram spirulina per dag, de andere groep een placebo. Niemand wist wie wat kreeg, ook de onderzoekers niet.

De onderzoekers maten onder andere:

• Cholesterol in het bloed. Bij de mannen in de spirulinagroep was het cholesterol aan het eind duidelijk lager dan bij de start.
• IL-2 en IL-6. Dit zijn signaalstoffen van het afweersysteem. IL-2 steeg en IL-6 daalde.
• Antioxidantstatus. Bij de vrouwen steeg de activiteit van het enzym superoxidedismutase, en de totale antioxidantstatus nam toe.

Wil je meer weten over spirulina en cholesterol? In het artikel spirulina en cholesterol zet ik alle studies over dat onderwerp naast elkaar.

Gewicht maakt verschil

Dezelfde Koreaanse groep heeft de cijfers later opnieuw bekeken, nu per gewichtsklasse. In die vervolganalyse uit 2016 zagen de onderzoekers bij deelnemers met een BMI onder de 25 veranderingen in cholesterol en antioxidantstatus. Bij deze groep waren de afweerwaarden ook sterker veranderd dan bij deelnemers met overgewicht. De onderzoekers concluderen dat het BMI een rol speelt bij de uitkomsten. Dat is een mooi voorbeeld van hoe genuanceerd dit soort onderzoek is: twee mensen van dezelfde leeftijd reageren niet per se hetzelfde.

Amerikaans onderzoek naar bloedwaarden bij vijftigplussers

Aan de University of California werd een studie met 40 vrijwilligers van 50 jaar en ouder gedaan. Zij namen een aantal weken dagelijks spirulina. Daarna keken de onderzoekers naar bloedwaarden die met bloedarmoede te maken hebben:

• MCH, de hoeveelheid hemoglobine per rode bloedcel, steeg bij mannen en vrouwen.
• MCV en MCHC, twee andere maten voor rode bloedcellen, stegen bij de mannen.
• Bij de meeste deelnemers nam de activiteit van het enzym IDO toe, net als het aantal witte bloedcellen. Het gemiddelde aantal witte bloedcellen van de hele groep veranderde niet significant.

De onderzoekers schrijven dat hun opzet de invloed van het overige eetpatroon zo klein mogelijk hield. Ze vonden de uitkomsten het duidelijkst bij de oudere en de mannelijke deelnemers.

Hoe je deze studies leest

Dit zijn zorgvuldig opgezette studies, maar wel met kleine groepen en een specifieke opzet. Het waren gezonde mensen, uit één land, die precies afgemeten hoeveelheden namen. Wat je eruit kunt halen: onderzoek bekijkt de invloed van spirulina op bloedwaarden bij ouderen, en hoeveelheden van een paar gram per dag werden in die studies goed verdragen. Wat je er niet uit haalt, is een belofte voor jouw lichaam. Heb je een concrete medische vraag, bijvoorbeeld over je cholesterol of je ijzerwaarden? Bespreek die dan met je huisarts. Die kent jouw bloedwaarden en je medicatie.

Zo gebruik je spirulina als je ouder bent

De Nederlandse kennisbank SOHF noemt een gebruikelijke hoeveelheid van 2 tot 10 gram spirulina per dag, als poeder of capsules. De Koreaanse studie zat met 8 gram aan de bovenkant daarvan. Voor de meeste mensen is het slim om onderaan te beginnen.

Stap voor stap beginnen

1. Start klein. Begin met ongeveer 2 gram per dag. Bij tabletten van 500 mg zijn dat er vier. Gebruik je poeder, weeg dan één keer af hoeveel jouw theelepel bevat, dan weet je voortaan precies waar je zit.
2. Bouw rustig op. Verhoog na een week of twee als je dat wilt. Let in die eerste weken op hoe je maag en darmen reageren.
3. Neem het bij een maaltijd. Veel mensen vinden spirulina bij het ontbijt of de lunch het prettigst.
4. Drink er genoeg water bij. Vooral bij tabletten is een vol glas water prettig.
5. Houd de aanwijzingen op de verpakking aan. Daar staat de hoeveelheid per dag die bij dat product hoort.

Merk je in het begin wat meer gerommel in je buik? Dat komt vaker voor bij nieuwe voedingsmiddelen. In het artikel over bijwerkingen van spirulina lees je wat normaal is en wanneer je beter even contact opneemt met je huisarts.

Tabletten of poeder?

Beide vormen bevatten dezelfde pure spirulina. Welke vorm het best bij je past, hangt vooral af van je gewoontes.

Ik hoor vaak van oudere klanten dat ze met tabletten beginnen, omdat dat het makkelijkst in hun routine past. Wie graag smoothies maakt of 's ochtends yoghurt eet, stapt vaak over op poeder.

Zo verwerk je spirulinapoeder

Spirulinapoeder heeft een duidelijke smaak. Met een paar trucjes valt die prima weg:

• Smoothie: blend een theelepel met banaan, wat bevroren fruit en melk of havermelk. Zoet fruit maskeert de zilte toon het best.
• Yoghurt of kwark: roer een halve theelepel door je kwark en doe er fruit en een beetje honing bij.
• Soep: roer het poeder pas door je soep als die van het vuur af is. Zo blijft de kleur mooi.
• Dressing: meng het met olijfolie, citroensap en een snufje zout voor over een salade.

Begin met minder dan je denkt. Een klein beetje kleurt je smoothie al diepgroen.

Wanneer je eerst met je arts overlegt

Veel ouderen gebruiken dagelijks medicijnen. Daarom vind ik dit het belangrijkste deel van het artikel. Spirulina is een voedingsmiddel, maar ook een voedingsmiddel kan samen met medicijnen anders uitpakken dan je verwacht.

Overleg met je huisarts of apotheker voordat je begint als een van deze situaties voor jou geldt:

• Je gebruikt schildkliermedicatie. SOHF raadt spirulina uit voorzorg af bij medicijnen die invloed hebben op de schildklier.
• Je gebruikt bloedverdunners, zoals antistollingsmiddelen of plaatjesremmers.
• Je gebruikt middelen tegen diabetes. Vraag je arts of je je bloedsuiker in de eerste weken vaker moet meten.
• Je hebt een auto-immuunziekte of gebruikt afweeronderdrukkers, bijvoorbeeld na een transplantatie of bij reuma.
• Je hebt fenylketonurie (PKU). Spirulina bevat het aminozuur fenylalanine.
• Er staat een operatie gepland. Meld dan bij de voorbespreking dat je spirulina gebruikt en vraag wanneer je moet stoppen.
• Je bent allergisch voor algen of zeevoedsel, of je hebt eerder heftig gereageerd op een supplement.

Neem bij je afspraak de verpakking mee. Dan zien je arts en apotheker precies wat je gebruikt en hoeveel. In het artikel spirulina en medicijnen lees je per groep medicijnen waar je op let.

Ook goed om te weten: in de medische literatuur staan een paar zeldzame, ernstigere reacties beschreven. Het naslagwerk van Drugs.com noemt meldingen van een allergische shock, spierafbraak en leverklachten. Krijg je na het innemen uitslag, zwellingen, benauwdheid, onverklaarbare spierpijn of donkere urine? Stop dan en neem direct contact op met je huisarts. Bij benauwdheid bel je 112.

Waar je op let bij het kopen

Op dezelfde pagina van Drugs.com staan ook mogelijke verontreinigingen in algenproducten, zoals algengifstoffen en zware metalen. Dat zegt vooral iets over hoe belangrijk het is waar en hoe een alg wordt gekweekt. Spirulina die onder gecontroleerde omstandigheden groeit, is een heel ander product dan algen die uit open natuurwater worden geschept.

Dit zijn de punten die ik zelf altijd naloop:

• Honderd procent spirulina. Op het etiket staat alleen spirulina. Geen vulstoffen, bindmiddelen of kleurstoffen.
• Gecontroleerde teelt. Een duidelijke herkomst en een teelt die je kunt navertellen. Meer daarover lees je in duurzame spirulina teelt.
• Vaste controles per partij. Een betrouwbare leverancier laat elke partij controleren. Hoe je dat zelf beoordeelt, staat in spirulina en pesticiden.
• Begrijpelijke keurmerken. Niet elk logo betekent evenveel. Het artikel over keurmerken voor spirulina zet ze voor je op een rij.
• Een eerlijke prijs per gram. Reken het even uit. Een lage prijs per pot kan duur uitvallen als er vulstof in zit.

Wil je alles over kwaliteitsverschillen in één overzicht? Lees dan de gids spirulina kopen en vergelijken.

Mijn kijk op spirulina na je zestigste

Ik spreek veel klanten van boven de zestig. Wat me opvalt: ze lezen kritischer dan wie dan ook. Ze willen weten wat erin zit, waar het vandaan komt en wat het kost. Daar heb ik alleen maar respect voor.

Daarom kies ik voor spirulina die precies is wat er op de verpakking staat: honderd procent spirulina uit duurzame teelt, zonder vulstoffen of toevoegingen. Geen ingewikkelde mengsels, geen lange ingrediëntenlijst. Dat maakt het voor jou en je apotheker makkelijk om te zien wat je binnenkrijgt.

Ik werk met korte lijnen en een transparante keten. Daardoor kan ik pure spirulina voor een scherpe prijs aanbieden. Voor wie dagelijks spirulina gebruikt, telt dat op.

Mijn advies aan oudere lezers is simpel. Begin klein, kies de vorm die bij je ochtend past en neem je medicatielijst mee naar je apotheker als je twijfelt. Dan wordt spirulina gewoon een vast onderdeel van je gezonde routine.

Eveline

Pure spirulina in tabletten of poeder

Wil je spirulina aan je dag toevoegen? Kies dan voor 100% pure spirulina, geschikt voor veganisten en vegetariërs, zonder vulstoffen of toevoegingen. De tabletten van 500 mg kosten € 15,99 en laten zich makkelijk tellen en doorslikken. Het poeder in een hersluitbare stand-up pouch van 250 gram kost € 10,75 en mengt goed door smoothies, yoghurt en soep.

Je bestelling wordt snel en gratis verzonden binnen Nederland en België. Bestel je meer tegelijk, dan krijg je korting op grotere aantallen. Bekijk beide vormen op de pagina spirulina tabletten en poeder kopen, of ga direct naar het spirulina poeder van 250 gram.

Veelgestelde vragen

Wie mag geen spirulina gebruiken?

SOHF raadt spirulina uit voorzorg af tijdens zwangerschap en borstvoeding, en bij medicijnen die invloed hebben op de schildklier. Heb je fenylketonurie, een allergie voor algen of een auto-immuunziekte? Of gebruik je bloedverdunners, diabetesmiddelen of afweeronderdrukkers? Overleg dan eerst met je arts of apotheker.

Hoe gebruik je spirulina poeder?

Roer een kleine hoeveelheid door een smoothie, yoghurt, kwark of een soep die van het vuur af is. Begin met ongeveer een halve theelepel en bouw in een paar weken rustig op. Houd de hoeveelheid aan die op de verpakking staat.

Hoeveel spirulina namen ouderen in de studies?

In de Koreaanse studie bij mensen van 60 tot 87 jaar was dat 8 gram per dag, 16 weken lang. SOHF noemt 2 tot 10 gram per dag als gebruikelijke hoeveelheid. Voor 2 gram heb je vier tabletten van 500 mg nodig.

Wat is beter, spirulina of chlorella?

Het zijn twee verschillende algen met elk een eigen samenstelling, smaak en structuur. Spirulina heeft geen harde celwand, smaakt milder en mengt makkelijk door eten en drinken. Zoek je een pure, plantaardige aanvulling met van nature veel eiwit? Dan is spirulina een logische keuze.

Kun je spirulina naast je vitamine D gebruiken?

De Gezondheidsraad adviseert ouderen extra vitamine D, en dat advies blijft gewoon staan als je spirulina gaat gebruiken. Spirulina neem je als voedingsmiddel naast je eten. Gebruik je naast vitamine D ook andere medicijnen? Laat je apotheker dan even meekijken.

Bronnen

• CBS: Voedingssupplementen (2023)
• Park e.a.: gerandomiseerde studie met spirulina bij Koreaanse ouderen (PubMed)
• Park e.a.: invloed van overgewicht op de effecten van spirulina (PMC, 2016)
• Selmi e.a.: spirulina, bloedarmoede en afweerfunctie bij ouderen (PMC, 2011)
• SOHF: Spirulina
• Drugs.com: Spirulina

Aanbevelingen

• Spirulina ervaringen: wat gebruikers merken en waar je op let
• Spirulina bijwerkingen: wat ze zijn en wanneer je moet opletten
• Spirulina en uithoudingsvermogen: wat onderzoek laat zien
• Spirulina en cholesterol: wat zegt het wetenschappelijk bewijs?

De informatie op deze pagina is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde arts of zorgverlener bij gezondheidsklachten, zwangerschap of bij het gebruik van medicijnen (zoals bloedverdunners).